Ik ben een trotse, geboren en getogen Groningse. Op mijn drieëntwintigste verliet ik de stad en zestien jaar later keerde ik weer terug. Waar ik ook woonde in die jaren, als iemand vroeg waar ik vandaan kwam of wanneer mijn accent of mijn woordgebruik me verraadde, zei ik het altijd met dezelfde vanzelfsprekendheid: Groningen. Er gaat niets boven Groningen. Niet als slogan, maar als gevoel van ruimte, nuchterheid en een stad waar mensen naar elkaar omkijken. Een stad waar mensen trots op zijn, waar er nimmer “niets” boven gaat.
Column door Carissa Huizinga
Foto: Bauke van Stempvoort | S100VG
Toen ik terugkwam voelde het meteen weer als thuis. Ondanks dat gebouwen waren verdwenen en er ondertussen zelfs hele cruiseschepen in de skyline waren bijgekomen, bleef het vertrouwd. De stad waar je bij de snackbar weer een eierbal kunt bestellen zonder opgetrokken wenkbrauwen, waar je bij de Appie een puutje erbie haalt en zonder nadenken zegt dat je een motblik en veger nodig hebt. De stad van een vriendelijk “moi” tot een bemoedigend “komt goud, mien wicht”.
In de jaren dat ik in Groningen actief was als coördinator van vele vrijwilligers bij een vrouwenopvang in de stad, voelde ik dat elke dag opnieuw. De betrokkenheid, de bereidheid om er voor een ander te zijn en het vanzelfsprekende omkijken naar wie het moeilijk heeft. Het liet mij zien hoe bewogen deze stad is met haar medemens, vaak stil en zonder er iets voor terug te verwachten. Juist door die inzet van zoveel vrijwilligers voelde ik steeds weer waarom er “niets” boven Groningen gaat.
Foto: André Huitenga | S100VG
Juist daarom wringt het wanneer datzelfde woord “niets” voor sommige inwoners inmiddels een andere betekenis heeft gekregen. Niet als trots, maar als leegte. Als “niets” op papier — geen vastgelegd besluit, geen beschikking en daarmee ook geen houvast om op terug te vallen. Steeds vaker weigeren gemeenten om schriftelijk vast te leggen of iemand passende zorg krijgt. Terwijl dat volgens de wet wél verplicht is en de basis vormt voor rechtsbescherming. EenVandaag Zonder papier staan mensen juridisch nergens; zij moeten hun verhaal keer op keer opnieuw doen zonder zekerheid dat wat vandaag is besproken morgen nog geldt.
Hoe kan het dat een hulpvraag bij de gemeente mensen soms het gevoel geeft tegenover een systeem te staan, in plaats van erdoor gedragen te worden? Een vraag die raakt aan hoe overheid en inwoner zich tot elkaar verhouden en of we werkelijk hand in hand optrekken wanneer iemand ondersteuning nodig heeft. Het is alsof je naar de huisarts gaat die wel naar je luistert, maar niets noteert. Bij elk volgend bezoek mag je opnieuw uitleggen wat je klachten zijn, welke medicijnen je gebruikt en waarvoor precies. Niet omdat je dat wilt, maar omdat er niets is vastgelegd. Wat begint als een gesprek, eindigt in onzekerheid. En dat is precies wat hier gebeurt.
Wat bedoeld was om drempels te verlagen, verhoogt ze daarmee juist. Nabijheid verandert in afstand wanneer er “niets” wordt vastgelegd. En wie al weinig draagkracht heeft, raakt daarbij niet alleen tijd kwijt, maar ook vertrouwen en waardigheid. Hoe kun je hand in hand lopen als je niet weet welke hand je moet vasthouden? Dit vraagt om een eerlijke constatering. Niet vanuit verwijt en ook niet vanuit de behoefte om schuld toe te wijzen, maar vanuit verantwoordelijkheid. Werken zonder vastgelegde besluiten is geen detail of administratieve keuze; het raakt direct aan rechtszekerheid en aan het fundament van hoe zorg bedoeld is. Wie “niets” op papier heeft, heeft ook “niets” om op te bouwen. Er is geen duidelijk besluit om op te steunen, geen kader om binnen verder te kunnen en te vaak blijft het gevoel bestaan steeds opnieuw te moeten beginnen.
Ik hoop dat “Er gaat niets boven Groningen” weer mag voelen zoals het altijd bedoeld was: als een zin die staat voor nabijheid, duidelijkheid en zorg voor elkaar. Dat vraagt niet om nieuwe slogans, maar om duidelijke besluiten.
