Het gemeentebestuur als Zwitsers zakmes

Lokale democratie 1

Het gemeentebestuur als Zwitsers zakmes

De overheid is een Zwitsers zakmes. Voor elk probleem is beleid en zijn er regeltjes. Bij het Zwitsers zakmes is voor elk gebruik een ander hulpstuk. Staal is echter weinig buigzaam en beleid en regeltjes zijn dat in veel gevallen ook. Ze vormen vaak een belemmering voor creatieve ideeën en “frisdenkers”. Het zakmes uitbreiden heeft dan ook geen zin. Het past niet meer in de broekzak en onduidelijk is welk hulpstuk je wanneer nodig hebt. Dat is met beleid en regeltjes niet anders.

In de maatschappij spelen sociale media een steeds grotere rol. Meningen veranderen snel en de vraag naar onafhankelijkheid groeit. Stadjers willen meepraten over hun eigen leefomgeving. De overheid moet die ruimte geven. Een veranderende samenleving vraagt om een andere overheid. Geen overheid maar een onderheid. Een overheid die zorgt dat het fundament klopt en die burgers instrumenten aanreikt om hun wijk verder naar hun hand te zetten.

Veranderingen kun je ervaren als bedreiging of als kans. Burgers kunnen de verantwoordelijkheid ook eng vinden. Ze kunnen aangesproken worden op hun handelen. Door de overheid en door hun medeburgers. Daar haken burgers snel af. Naar een ander wijzen is makkelijker dan zelf meedoen. De Stadspartij wordt vaak aangesproken op zaken die de gemeenteraad moet doen. We vragen dan regelmatig wat die persoon daar zelf aan wil bijdragen. Ook dat zijn nu niet veel mensen van plan.

Gebiedsgericht werken betekent dat de overheid dingen loslaat en ruimte geeft aan nieuwe initiatieven. Ambtenaren en politiek moeten meebewegen met de veranderende samenleving. Nelson Mandela: “Loslaten betekent niet dat ik ‘m smeer, het is het besef dat ik de ander ruimte geef.” De burger moet de gedachte loslaten dat een ander het wel even voor hem regelt.

Stadjers willen een soepele overheid die kijkt hoe dingen wel kunnen. Vaste regels, paden en structuren lopen na verloop van tijd vast. Nieuwe paden inslaan, gaat met vallen en opstaan. We moeten, ook als politiek, flexibel zijn en inspelen op wat een wijk of dorp nodig heeft en waar de Stadjer om vraagt. We moeten ruimte geven aan nieuwe initiatieven en ervoor zorgen dat bewoners hierover mee kunnen praten. Zodat die door de hele wijk gedragen worden.

Een samenleving is nooit af, een samenleving is altijd dynamisch. Wat vandaag is, is morgen weer anders. We moeten ons blijven openstellen voor de noden en de
wensen van een veranderende samenleving.

Bijdrage fractievoorzitter Amrut Sijbolts aan het debat over de lokale democratie 25 januari 2016