37 vragen van de Stadspartij over de regiotram

trolley LuzernDe Stadspartij twijfelt of de gemeenteraad wel volledige informatie krijgt over de regiotramplannen. Maximale kennis van zaken is nodig om verantwoorde besluiten te kunnen nemen. Er zijn namelijk voldoende goedkopere en even effectieve alternatieven voor de regiotram voorhanden, zoals normale spoorverbindingen (o.a. naar Zernike) en eventueel dubbelgelede trolleybussen op de belangrijkste verkeersaders in de stad, maar deze worden doodgezwegen. Het huidige planproces lijkt op ‘wensdenken’, dat veraf staat van democratische besluitvorming.

De Stadspartij wil, dat de gemeenteraad inzicht krijgt in alle relevante informatie van de Dienst RO/EZ en het Trambureau over het proces van planvorming voor de regiotram. Dit ten einde zelf een oordeel te kunnen vormen en derden te kunnen vragen de raad te adviseren. De STADSPARTIJ wil voorkomen, dat er een situatie ontstaat, die vergelijkbaar is met de Amsterdamse Noordzuidmetrolijn. Daarom moeten alle feiten zo snel mogelijk op tafel komen.

‘Leuk’, ‘spannend’ en ‘sexy’ zijn naar mening van de Stadspartij geen argumenten om honderden miljoenen euro’s belastinggeld uit te geven aan een regiotram door de stad, die het probleem van de verkeersdruk vanuit de regio op de stad Groningen nog niet vermindert laat staan oplost. Zoals bekend is, wil de Stadspartij het al gereserveerde tramgeld voor een deel in de verdiepte Zuidelijke Ringweg steken, om eventuele Haagse bezuinigingen voor te zijn.

De gemeenteraad en de Provinciale Staten van Groningen hebben nog geen groen licht voor de plannen gegeven. De 37 vragen hebben betrekking op: het “Trambureau”,“Regiotramlijnen en overleg hierover” , “Kosten regiotramplannen”, “Onderzoek en advies”, “Intern overleg” en “Nationale en internationale aspecten” en “Parkeerplaatsen, tuinen en openbare ruimte”.

Vragen door de leden van de raad gesteld overeenkomstig art 38 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad van de gemeente Groningen

Aan: het College van B&W Groningen

Onderwerp: Regio tram, de Noord Zuid lijn van Groningen?

Stadspartij wenst inzicht in alle activiteiten van het trambureau en de Dienst RO/EZ.

Datum: 27 oktober 2009,

Geacht College,

Het is algemeen bekend, dat de Amsterdamse Noordzuid-metrolijn een financieel, technisch, organisatorisch en bestuurlijk debacle is.

Op 12 maart 2009, bij het opstappen van wethouder Herrema, schreef Cobouw: “Aan het begin van de raadsvergadering gisteren lichtte wethouder Tjeerd Herrema zijn opstappen toe. Echt nieuwe inzichten leverde dat niet op. Hij had zich bij zijn aanstelling ten doel gesteld de houding bij de projectorganisatie om te buigen van optimisme naar realisme en was daar maar ten dele in geslaagd”.

NRC Handelsblad schreef in een commentaar op 6 juni 2009, naar aanleiding van een advies aan de  nieuwe wethouder van Amsterdam, verantwoordelijk voor de aanleg van de  Noord Zuid metrolijn: “Een cultuuromslag is geboden aldus het advies, dat toepasselijk en metaforisch ‘Bouwen aan Verbinding’ heet. Dat vergt op zich al een kleine revolutie. Het ambtelijk apparaat in de stad is al zo lang naar binnengekeerd, dat het niet beter weet, dan dat het apriori gelijk heeft. Die houding is er mede de oorzaak van dat de aanleg aan geloofwaardigheid heeft verloren. Tot nu toe is geen enkele verwachting uitgekomen”.

En in een artikel van 29 september 2009, naar aanleiding van de verhoren in de Amsterdamse raadsenquête over de Noord Zuid metrolijn, schreef NRC Handelsblad: “Uit de verhoren is naar voren gekomen, dat de organisatie een puinhoop was, er weinig zicht bestond op de financiële risico’s en het optimisme het realisme lang overheerste” en “Tegelijkertijd was het budget krap, memoreerde commissielid Wolf, en was er tegelijk een sterke wens bij de ambtenaren ‘om het aanlegbesluit genomen te laten worden’”. Heel wezenlijk is wat burgemeester Cohen zei: “Uiteindelijk zijn wij – bestuurders en raadsleden – allemaal amateurs. Wij moeten beslissingen nemen op basis van wat deskundigen vertellen”.

De Stadspartij heeft twijfels over de compleetheid van de informatievoorziening door ‘deskundigen’ aan de gemeenteraad (o.a. kosten, risico’s, alternatieven). Er zijn namelijk voldoende goedkopere en even effectieve alternatieven voor de regiotram voorhanden, zoals normale spoorverbindingen (o.a. naar Zernike) en eventueel dubbelgelede (trolley)bussen op hoofdverbindingen in de stad, maar deze worden categorisch doodgezwegen. Succes verhalen van dubbelgelede bussen vinden we in Utrecht en de zogenaamde Zuidtangent bij Schiphol. Op de informatiebijeenkomst in de Martinikerk over de tram deden daar aanwezige ‘voorlichters’ – waaronder ambtenaren en externe adviseurs – het voorkomen alsof het aanleg besluit voor de regiotram al genomen was. Hiermee zetten zij de burgers en de gemeenteraad op het verkeerde been en wordt een traject van ‘wishful thinking’ doorlopen, dat veraf staat van democratische besluitvorming.

De Stadspartij wil, dat de gemeenteraad inzicht krijgt in alle relevante informatie van de Dienst RO/EZ en het Trambureau over het proces van planvorming voor de regiotram. Dit teneinde zelf een oordeel te kunnen vormen en derden te kunnen vragen de raad te adviseren. De STADSPARTIJ wil voorkomen, dat er een situatie ontstaat, die vergelijkbaar is met de Amsterdamse Noordzuid-metrolijn. Daarom moeten alle feiten zo snel mogelijk op tafel komen.

‘Leuk’, ‘spannend’ en ‘sexy’ zijn naar mening van de Stadspartij geen argumenten om honderden miljoenen euro’s belastinggeld uit te geven aan een regiotram door de stad, die het probleem van de verkeersdruk vanuit de regio op de stad Groningen nog niet vermindert laat staan oplost, terwijl er betere en goedkopere alternatieven zijn. Zoals bekend wil de Stadspartij het al gereserveerde tramgeld voor een deel in de verdiepte Zuidelijke Ringweg steken, om eventuele Haagse bezuinigingen voor te zijn.

De Stadspartij heeft de volgende vragen:

HET ‘TRAMBUREAU’

1.Wanneer is het trambureau formeel van start gegaan? (Vanwaar de keuze van de naam?)

2. Waarom is een externe adviseur als directeur aangetrokken en niet een eigen ambtenaar. Waarom is hij nog steeds in dienst? De Stadspartij wijst hierbij op de situaties, die zijn ontstaan in de provincie Limburg en de gemeente Utrecht, waarover bij dit soort (dure) inhuurconstructies politieke commotie is ontstaan.

3. Wat was/is de formele opdrachtomschrijving van de ingehuurde directeur van het trambureau? Graag deze formele stukken aan de raad ter inzage geven (startnotitie, opdracht omschrijving, contract).

4. Hoeveel fte. bezetting en mensen (ook deeltijders noemen) heeft het trambureau in dienst (inhuur en gedetacheerden vanuit andere diensten aangeven) en wat zijn de exacte personeelskosten hiervan?

5.Vanuit welke begrotingsartikelen (exact aangeven) wordt het trambureau gefinancierd en welke managers bij de Dienst RO/EZ zijn daarvoor formeel tekenbevoegd?

6. De STADSPARTIJ eist, dat de raad inzage krijgt in de begrotingen, de voortgangsrapportages en de verantwoordingsrapportages van de afgelopen jaren (sinds oprichting) van het trambureau.

REGIOTRAMLIJNEN EN OVERLEG HIEROVER

7. Welke trajecten gaat de regiotram in de planning na 2020 afleggen?

8. Is bij Arriva, Prorail, NS Reizigers en goederenvervoerders bekend wat de plannen voor de regiotram van de gemeente Groningen zijn?

9. Heeft er overleg met deze partijen over dit onderwerp plaatsgevonden?

10. Zo ja, wilt u de raad inzage geven in alle verslaglegging omtrent het overleg met deze partijen?

11. Zijn er toezeggingen gedaan aan andere gemeenten met betrekking tot regiotramverbindingen na 2020 en zo ja, hoe luiden die?

12. De STADSPARTIJ verzoekt om inzage voor de raad betreffende verslaglegging van overleg tussen de gemeente Groningen c.q. het trambureau en andere gemeenten, alsmede van overleg binnen de Regio Groningen-Drenthe over dit onderwerp.

13. Heeft er overleg plaatsgevonden met het Ministerie van Verkeer en Waterstaat over deze plannen?

14. Zo ja, wat is het standpunt van het ministerie van Verkeer en Waterstaat en, indien hier schriftelijk standpunten/stukken van zijn, deze graag aan de raad overleggen.

15. De Stadspartij verzoekt het college alle briefwisseling aan en van derden (Arriva, Prorail, NS Reizigers, andere gemeenten, de provincies, het Rijk, bedrijven, instellingen en particulieren) over de regiotram aan de raad ter inzage te geven.

KOSTEN REGIOTRAMPLANNEN

16. Hoe hoog zijn de totale kosten en overige uitgaven van het hele regiotramplan (fase 1: stadstram en fase 2: regiotram)?

17 Wat is de begroting van fase 1, stadstram? Uitsplitsen naar materieel, gebouwen, onderbouw: rails en wissels etc., bovenbouw: bovenleiding, masten onderstations etc. en beveiliging.

18. Wat is de begroting voor fase 2 regiotram na 2020?  Uitsplitsen naar materieel, gebouwen, onderbouw: rails en wissels (mogelijke noodzaak verstijving spoor), bovenbouw: bovenleiding, masten onderstations en beveiliging.

19. Hoe en door wie wordt dit plan gefinancierd?

20. Zijn er overige financieringsbronnen en welke zijn dit? Graag concrete toezeggingen zwart op wit aan de raad overleggen.

21. Zijn er nog andere subsidies en fondsen aangeschreven, en welke zijn dit? Gaarne de correspondentie hierover aan de raad ter inzage geven.

22. Wat is de stand van zaken rond deze andere subsidieaanvragen/fondswerving?

ONDERZOEK EN ADVIES

23. Hoeveel geld (totaal) is sinds de nieuwe raadsperiode vanaf maart 2006 door het trambureau aan extern onderzoek en (extern) advies uitgegeven?

24. Welke onderzoeken en adviezen waren dit (uitputtend titels noemen) en door wie zijn deze onderzoeken uitgevoerd en adviezen gegeven?

25. Hoeveel geld geeft het trambureau uit aan ‘voorlichting’. Graag specificeren sinds de instelling van het trambureau.

26. Hoeveel geld is er door de Dienst RO/EZ in de vorm van externe onderzoeken en adviezen en ‘voorlichting’ aan het tramproject besteed vanaf 1990. Gaarne gespecificeerd (met titels en bureaus) onderbouwen.

27. Graag de raad alle interne (RO/EZ) en externe (trambureau) onderzoeken/adviezen over de tram en verkeer en vervoer onderzoek/advies in relatie tot de tramontwikkelingen ter inzage en eigen beoordeling geven.
PARKEERPLAATSEN, TUINEN EN OPENBARE RUIMTE

28. Hoeveel parkeerplaatsen in de stad gaan er verdwijnen als gevolg van de aanleg van de regiotram door de stad?

29. Hoeveel tuinen worden aangetast door deze plannen?

30. Hoeveel vierkante meter openbare ruimte zal prijsgegeven worden bij uitvoering van deze plannen?

INTERN OVERLEG

31. Graag de raad alle (interne) werkoverleggen van het trambureau laten inzien.

32. Graag de raad alle verslagen van overleg tussen wethouder Dekker en de externe adviseur directeur trambureau laten inzien.

NATIONALE EN INTERNATIONALE ASPECTEN

De Stadspartij is van mening, dat het college bekend moet zijn met problemen rond andere regiotramsystemen in Nederland en de buitenlandse financiering van tramsystemen. Deze informatie zegt iets over de eventuele haalbaarheid van een regiotramsysteem in Groningen.

Vraag 33. Kent het college de technische aanloopproblemen bij de start van Randstadrail? Zo ja, wilt u de raad hierover precies informeren wat deze waren, hoe dit is opgelost en wat hiervan de kosten waren. Wie heeft dit betaald?

34. Kent het college de problemen rond de Rijn Gouwe lijn (tram door Leiden)? Wilt u de raad informeren over wat hier speelt, wat de problemen zijn en welke oplossingen daar in beeld komen.

35. Bent u op de hoogte van de situatie in en rond Utrecht m.b.t. de Nieuwegein sneltramlijn. Kunt u aangeven welke discussie daar gevoerd wordt over het eventueel doortrekken van deze lijn door het centrum van Utrecht naar de Uithof (universiteit vergelijkbaar met Zernike).

36. Bent u op de hoogte van de problemen rond de gewenste metrolijn van Rotterdam naar Hoek van Holland? Wilt u aan de raad aangeven wat hier de problemen zijn, en waarom deze metrolijn vooralsnog niet haalbaar is.

37. Bent u op de hoogte van de wijze waarop in Duitsland en Frankrijk de tramsystemen worden gefinancierd? Zo ja, wilt u de raad dan uitleggen hoe dit in Frankrijk werkt en hoe dit in Duitsland gaat. Wilt u aan de raad ook duidelijk de verschillen met de Nederlandse financieringssystemen uitleggen.

BEHEER EN ONDERHOUD, EXPLOITATIE

De STADSPARTIJ gaat ervan uit, dat er in de raad nog uitgebreid gediscussieerd zal worden over de kosten van beheer, onderhoud en exploitatie van de door het college gewenste regiotramsysteem vóór en ná 2020.

Hoogachtend,

namens de fractie van de Stadspartij Groningen,

R. P. Prummel

(fractie voorzitter)

c.c. fracties van Provinciale Staten van Groningen, Friesland en Drenthe
Colleges van Gedeputeerde Staten van Groningen, Friesland en Drenthe
De Minister van Verkeer en Waterstaat,
De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat,
Rijkswaterstaat, de Hoofdingenieur Directeur van de directie Noord Nederland,
Ir. P. Struik
pers